Katarakt nasıl tedavi edilir?

Kataraktın tek tedavisi cerrahidir. Ameliyattır yani. Kataraktın tıbbi tedavisi, ilaçla tedavisi yoktur. Eğer katarakt bir kişide tespit edilmişse ve ameliyat kararı doktor tarafından verilmişse, ki bu karar hastayla karşılıklı oturularak veriliyor. Yani kataraktın oluşturduğu görme bozukluğu o kişinin günlük yaşantısını etkiliyorsa, sosyal yaşantısını etkiliyorsa, günlük alışkanlıklarını yapmayı etkiliyorsa ameliyata karar veriliyor. Ameliyatta yaptığımız işlem saydamlığını kaybeden göz merceğini özel yöntemlerle dışarıya alıyoruz. Ve bu dışarıya alınan merceğin yerine yapaya bir mercek yerleştiriyoruz. Katarakt ameliyatı sırasında kullandığımız cihaz ses dalgalarıyla, ultrason dediğim gibi ses dalgalarıyla saydamlığını kaybeden merceği göz içinde parçalıyoruz. Yaklaşık bu işlemi 2-2,5 mm’lik bir alandan yapıyoruz. Bu parçalanan lens materyalini yine aynı 2 mm alandan dışarı alıyoruz. Kataraktı aldığımız zaman orada bir boşluk oluşuyor. Kataraktın arka zarı yerinde kalmış oluyor. Bu oluşan boşluğa saydamlığını kaybeden merceği almamızı oluşturduğumuz boşluğa da yapay bir mercek yerleştiriyoruz. Bu merceğin görevi de göze gelen ışınları görme noktası üzerinde odaklamak. Bu şekilde kataraktı tedavi etmiş oluyoruz. başarı oranı, ameliyatta herhangi bir komplikasyon olmazsa yüzde yüz başarılıdır. Ne demek bu? Hastamızın katarakt olmadan önceki görmesi neyse örneğin yüzde yüz görüyorsa ameliyattan sonra hastamız gene yüzde yüz görecektir. Yani başarı yüzde yüz.

Ameliyattan önce başka nedenlerle görmesi azalmışsa örneğin retina sorun, kornea bozukluğu, herhangi bir başka nedenle bozuksa yani görmesi yüzde elli ise yine ameliyattan sonra yüzde elli bir görme elde edeceğiz. Yani katarakt ameliyatı hastanın katarakt gelişmeden önceki görmesini tamamen geriye getirmesi şeklinde söyleyebiliriz.

Katarakt Ameliyatında Kullanılan Mercek ve Teknoloji

Katarakt ameliyatında kullanılan teknoloji ses dalgalarıyla, ultrason dalgalarıyla saydamlığını kaybeden merceğin göz dışına alınması şeklinde tarif edebiliriz. Bu işlemi yaparken kullandığımız cihaza fako cihazı diyoruz. Bu cihaz yaklaşık 2 mm bir alandan göze girerek saydamlığını kaybeden merceğin dışarı alınması ve yerine yapay mercek yerleştirilmesi işlemini yapar. Yerine yerleştireceğimiz merceğin burada önemi var. Mercekler çok değişik kalitede olabilmekte. En düşük kaliteden en iyi kaliteye bunu sıralayabiliriz. Ücretler ve fiyatlarda buna göre değişebilmekte. Kaliteli mercek bize kaliteli bir görüş sağlıyor. Bunu nasıl izah edebiliriz? Televizyonun netliğiyle oynayarak, kontrastıyla oynayarak nasıl bir net görüntü elde edebilirsek, göze koyduğumuz merceğinde kalitesi de artarsa bizim elde ettiğimiz net görüntü daha iyileşmekte ve etrafımızda gördüğümüz şeyleri daha net algılayabilmekteyiz. Bu kaliteli merceklerin bir önemli özelliği de ikincil katarakt dediğimiz kataraktın arka zarının tekrar saydamlığını kaybetmesi dediğimiz olayı bu kaliteli mercekler önlemekte veya daha az oranda görmekteyiz. Ameliyat olduğumuz yeri seçerken özellikle göz konusunda, katarakt ameliyatı olacağımız için bu konuda deneyimli bir hastaneyi seçmemiz gerekiyor. Bu çok sayıda ameliyat yapan, çok sayıda deneyimi olan hastaneyi seçmemiz gerekiyor. Onun dışında teknik alt yapısı, hijyenik koşullarının en uygun olanı seçmemiz gerekir. Özelikle katarakt ameliyatının en ağır komplikasyonu gözün mikrop kapmasıdır. Bu da seçilecek olan hastanenin alt yapısının, hijyenik şartlarının, temizlik şartlarının iyi olmasıyla bağlantılı. Bu komplikasyonu önleyebilmek içinde bu şartlara uyan, hijyenik şartlara uyan en iyi hastaneyi seçmemiz gerekiyor.

Başarılı Bir Katarakt Ameliyatı İçin Altyapı

Kişi başarılı bir katarakt ameliyatı olmak istiyorsa öncelikle doktorunu seçmeli. Ne demek bu? Gözde çok değişik branşlar var. Onun için katarakt olacak olan kişi katarakt konusunda deneyimli doktoru seçmeli. Daha sonra katarakt ameliyatı sırasında kullanılacak olan malzemeleri özellikle göze kullanılacak olan merceğin kalitesini sorgulamalı. Üçüncü olarak da ameliyat olacağı hastanenin teknik donanımı, hijyenik şartlarını kontrol etmeli. Eğer hasta bu üç şarta dikkat ederse kataraktından başarılı bir şekilde kurtulup yüzde yüz başarılı bir şekilde katarakt gelişmeden önceki görmesine kavuşabilir.

Katarakt Ameliyatından Sonra Gözlüklerden Kurtulmak Mümkün mü?

Katarakt ameliyatı görmeyi yeniden kazanmanın dışında hatanın ameliyatta önce mevcut olan kırma kusurlarının, yani gözlük kullanmasını ortadan kaldırmasına doğru gelişmekte. Yani katarakt ameliyatı sadece kataraktı tedavi etmiyor aynı zamanda hastanın katarakt gelişmeden önce var olan gözlük numaralarını düşürmek ve ortadan kaldırmak içinde bize yeni bir yöntem olarak ortaya çıkıyor. Tabi katarakt ameliyatından sonra kullanacağımız merceğin kalitesine veya cinsine göre biz hastamızı gözlüklerinden kurtarabiliyoruz. Standart mercek kullandığımız zaman bizim ameliyattan sonra elde etmek istediğimiz başarı hastamızın uzak gözlük kullanmasın, uzak kullanmadan bütün işlemi yapabilsin, yakın gözlük kullansın diye planlıyoruz. Bunu da yüzde 90-95 oranında başarabiliyoruz. Ama biz hiçbir hastamıza ameliyattan sonra sizde yüzde yüz uzak gözlük kullanmayacağız bir garanti vermemiz mümkün değil. Hastaya söylediğimiz söz şudur; Ameliyattan sonra yüzde 90 ihtimalle uzak gözlük kullanmayacaksınız, ama mutlaka yakın gözlük kullanacaksınız. Bu standart dediğimiz mercekler kullandığımız zaman. Ama son teknolojik, yeni çıkan merceklerde uzak yakın bir arada görmemizi sağlayan, uzağı ve yakını ameliyattan sonra görmemizi sağlayan mercekler var. Bunları uygun hastalara, uygun kişilere hem hastanın kendisinin durumunun, hem de göz yapısının uygun olduğu kişilere taktığımız zaman yine hastalarımız ameliyattan sonra günlük işlerinin yüzde 90’ını gözlüksüz yapabilmekte. Ameliyattan sonra hastalarımızın dikkat etmesi gereken en önemli şey yine hijyenik şartlarını korumaları, yani temizliğe çok dikkat etmeleri. Ameliyattan sonra bizim en korktuğumuz şey gözün mikrop kapma ihtimali olduğu için hastalarımız özellikle ameliyattan 1 hafta süre içerisinde hiçbir şekilde göze yabancı bir cisim dokunmamasını, ellerini dokundurmamalarını istiyoruz. Göz yaşı olduğu zaman yanağından hastamızın temiz bir mendille silmesini istiyoruz. Göze 5 gün boyunca sabun, su değdirmemelerini istiyoruz. Bunun dışında verilen ilaçlarında düzenli kullanmalarını istiyoruz. Ameliyattan sonraki hastamızın normal yaşantıya dönmesi yaklaşık 3 haftalık bir süreyi alıyor. Özellikle bu süre içinde ağır sporlardan, yüzme ve denize girme gibi şeylerden kaçınmasını istiyoruz.

Katarakt Kimlerde Görülür?

60 yaşın üzerinde yaklaşık yüzde 30-35 kişide görülen bir görme bozukluğudur. Katarakt oluşan kişilerin en çok şikayetleri o güne kadar olan görme alışkanlıklarının değişmesidir. Daha önce net gördükleri televizyon izleme mesafesinin,okuma mesafesinin değişmesidir. Bu şekilde hastalar bize başvuruyorlar. Bir kısmı baktıkları yerde gölge görme, baktıkları yerlerin bir kısmının karanlık görme, bir de netlikte bozulma oluyor. Renkleri istedikleri netlikte seçemiyorlar. Hatta bazı kişiler bu şekilde duvarlarını birkaç defa boyayan kişiler oluyor. Acaba rengi mi değişti, birkaç defa silen kişiler oluyor. Bu şikayetlerle bize başvuruyor hastalarımız.

60 yaşın üzerindeki herkes risk grubu. Bunun dışında yaşlılığa ilave olarak diyabeti olan işiler, miyop olan kişiler, kronik beslenme bozukluğu olan kişiler, sigara içen kişilerde daha fazla kataraktı görebiliyoruz. Ayrıca sıcakla birebir temas olan kişiler. Örneğin cam üfleyiciler, fırında çalışan kişilerde, bir de çiftçilerde kataraktı normal kişilere göre daha yoğun olarak görebiliriz.