DİYALİZ

A. Hemodiyaliz:
Diyaliz; hastanın genel durumunu düzenlemek, su – elektrolitik dengesini ve vücutta biriken toksinlerin atımını sağlamak, hastanın yaşama devam etmesini ve transplantasyona hazırlanmasını sağlamak için gereklidir.
Diyaliz; yarı geçirgen bir zar aracılığı ile, kanda yüksek yoğunlukta bulunan bazı zararlı maddelerin, yayılma yoluyla, diyaliz sıvısına geçmesi prensibine dayanır. Vücuttaki fazla sıvıyı çekmek için de; zarın su tarafına bir emme basıncı uygulanır

B.Periton Diyalizi
Karın boşluğunu saran zar (periton) suni böbrek vazifesini görür. Karın duvarına takılan küçük bir tüp vasıtası ile karın boşluğuna 1 – 2 diyaliz sıvısı akıtılır. Kan içindeki atık maddeler karın zarı vasıtası ile diyaliz sıvısına geçer. Belli bir zaman geçtikten sonra bu sıvı dışarı çekilerek yerine temiz sıvı verilir. Periton Diyalizinin bir şekli olan Devamlı Ayakta Periton Diyalizi devamlı bir tedavi yöntemidir. Buna göre karın boşluğu haftanın her günü ve en az günde dört defa değiştirilmek üzere, diyaliz sıvısı ile doldurulur. Sıvı değişimi evde veya iş yerinde yapılabilir. Bu diyaliz yönteminden özellikle aşağıda belirtilen hasta grupları yararlanmaktadır; Periton diyalizi ile hemodiyaliz birbirine destek veren tedavi yöntemleridir.

Çocuklar (0 – 16 yaş arası),
- Şeker hastaları,
- Yaşlı hastalar,
- Damar problemi olan hastalar,
- Sosyal etkinliklerinin kısıtlanmasını istemeyen hastalar,
- Rezerve böbreği olan hastalar.

DİYALİZ MAKİNELERİ NASIL ÇALIŞIR?

Hemodiyalizde kan, vücudun dışında diyalizör denilen bir suni böbrek aracılığı ile temizlenir. Diyalizör yarı geçirgen zardan oluşmuştur. Zar, binlerce mikroskobik deliği içeren ince bir tabakadır. Diyaliz tedavisi sırasında; bu zarın bir tarafından kan, diğer tarafından diyaliz sıvısı akar. Diyaliz sıvısı içinde; sodyum potasyum, kalsiyum, magnezyum, asetat, dekstroz ve klor bulunur.

Hemodiyalizin başlangıcında; kandaki zararlı maddelerin seviyesinin yüksek olmasına karşın, diyaliz sıvısı bu maddeleri içermemektedir. Zararlı (toksin) maddeler, genellikle erimiş olduğu için yarı geçirgen zar aracılığı ile kandan çıkarak diyaliz sıvısına geçer ve vücuttan atılır. Bu hareket zarın her iki tarafındaki maddelerin eşit seviyede yoğunluğa ulaşmasına kadar devam eder.

FİSTÜL
Hemodiyalize alınan hastada; yeterli kan dolaşımını sağlamak için, atar damarla toplar damarın birleştirilmesidir. Fistül açıldıktan sonra hasta; 15 – 20 gün için, Pıhtılaşma – Enfeksiyon – Kanama açısından yakından gözlenir.
Fistül bölgesi kızarıklık, şişlik, yönünden gözlenmelidir

FİSTÜLLÜ BÖLGENİN KORUNMASI

• Fistüllü koldan tansiyon ölçtürmeyiniz
• Fistüllü kolunuzla ağır kaldırmayınız
• Kolunuzu çarpmalardan koruyunuz
• Fistülün üzerine saat takmayınız, dar kollu giysiler giymeyiniz.
• Bölgedeki derinin esnekliğini korumak için yumuşatıcı kremler kullanınız
• Fistülünüz yeterince gelişmediyse bölgeye sıcak su pansumanı yaparak alışkanlığın artmasını ve damarlarınızın gelişmesini sağlayınız. Fistülünüz aşırı gelişmişse kesinlikle sıcak su pansumanı yapmayınız.
• Fistüllü bölgeyi temiz tutunuz
• Fistüllü kolda ağrı, kızarıklık veya şişlik olduğu zaman hemen doktorunuza bildiriniz

BÖBREK TRANSPLANTASYONU

Kronik Böbrek Yetmezliği’ nin ideal tedavisi; bugün için Böbrek Transplantasyonudur. Böbrek Transplantasyonu; hasta kimseye, canlı veya ölü birinin sağlıklı böbreğinin, cerrahi müdahale ile nakledilmesi demektir. Böbrek Transplantasyonu ile ilgili kriterler sürekli değişmektedir. Geçmişte transplantasyon yapılamayacağı kabul edilen bir çok hastalıkta bugün, rahatlıkla transplantasyon yapılabilmektedir.
Bugün, organ transplantasyonunda temel amaç; organa ihtiyacı olan herkese, transplantasyon yapmak için, bütün imkanları kullanarak ve mümkün olduğu kadar daha fazla hastaya daha sağlıklı yaşam sağlamaktır.
Ancak sizin dokularınıza uyan bir böbreğin bulunması uzun zaman alabilir.
Bu bakımdan sağlığınız için kendinizi bir süre için, diyalize girme gerçeğine alıştırmalısınız

KRONİK BÖBREK HASTALARININ DİKKAT ETMESİ GEREKEN NOKTALAR
-Her gün; aynı tartı aleti ve aynı giysi ile, aynı saatte tartılınız. Tartıldıktan sonra bulduğunuz

değeri çizelgeye kaydediniz.

- Alacağınız günlük sıvı miktarını ayarlayınız. Bu miktarın üzerine çıkmayınız.
- Kan basıncınızı sık sık kontrol ettiriniz.
- Diyet programınıza uyunuz.
- İlaçlarınızı önerilen miktarda ve zamanında alınız.
- Mümkün olan sıklıkta (her gün ya da gün aşırı) banyo yapınız.
- Düşme ve çarpmalardan kendinizi koruyunuz.
- Fistül bakımınıza dikkat ediniz.
- Size verilen hemodiyaliz programına ve saatlerine mutlaka uyunuz.
- Programınıza gelirken terlik ve pijamalarınızı getiriniz.
- Bir sağlık sorununuzda DİYALİZ ÜNİTELERİMİZİ arayınız

KRONİK BÖBREK YETMEZLİĞİNDE KULLANILAN İLAÇLAR
Böbreklerin işlevlerini yapamadığı durumlarda; kanda eksik kalan maddelerin yol açtığı belirtileri önlemek için, yerine koyma ve tedavisi dediğimiz tedavi şekli uygulanır.
Bu tedavinin başarılı olması da ancak, ilaçları düzenli kullanmanızla mümkündür.

İlaçlarınızın dozları, aylık olarak yapılan kan tetkiklerinizin sonuçlarına göre değişiklik gösterebilir. Bu değişiklikleri, ilaç kartınıza kendiniz işleyiniz.
- İlaç kartınızı, daima yanınızda taşıyınız.
- İlaçlarınızı, doktorunuzun verdiği şekilde kullanınız.

Kutu içindeki prospektüsleri dikkate almayınız!

Böbrekler işlevlerini kaydedince, kanda fosfat birikmesi ve kalsiyum azalması olur. Bu elektrolit değişiklikleri de, pek çok sistemi etkiler. Phosex, Renagel, Amphojel,Antifosfat fosforun bağırsaklardan emilimini engeller; dolayısı ile kanda fosfat miktarı düşüp, idrardaki fosfat miktarını azaltarak, böbrekte fosfat taşlarının oluşumunu engeller.

Yan Etkileri:
Kabızlık

Doz ve Uygulama:
Yemek aralarında, su ile dil üzerinde eritilerek alınmalıdır. Dozu; doktorunuz tarafından, kandaki kalsiyum ve fosfat düzeylerine göre ayarlanır.

KALSİYUM KARBONAT TOZ: (CaCO3) Kronik Böbrek Yetmezliği olan hastalarda, kalsiyum seviyesi düşer. Kemikten kalsiyum çekilir. Bu da kemik erimelerine ve ağrılara yol açar. Ayrıca kalsiyum, sinir – kas iletiminde de görev alır. Eksikliğinde; kasılmalar, kramplar meydana gelir.

Doz ve Uygulama:
Kalsiyum karbonat toz şeklindedir ve suda eritilerek doktorunuzun önerdiği dozda kullanılır. 1 tatlı kaşığı = 1 gr.’ dır.

D VİTAMİNİ (RENK = KIRMIZI): (ROCALTROL. ALFA D3)(ORAL) Rocaltrol Kapsül 0.25 mg.
Rocaltrol Kapsül 0.5 mg.
Alfa D3 0.25 mg.
One Alfa
Damardan verilen (intravenöz) calcitriol (calcijex, one alfa) doz 1 mg.Haftada üç gün veya doktorun uygun gördüğü şekilde uygulanır.
Doz:
Her hastanın serum – kalsiyum düzeyine göre hesaplanır.

DİĞER VİTAMİNLER: (BENEXOL, BECOZYM C, POLİVİT) Akut ve kronik hastalıklar sırasında karşılaşılan yetersizliklerin giderilmesinde kullanılır. İçeriklerinde pek çok vitaminden başka mineraller de bulunur.
Doz:
Günde bir adet alınması yeterlidir.

ANEMİ TEDAVİSİ (KANSIZLIK)
Böbreğin salgıladığı eritropoetin hormonun böbrek yetmezliğinde olmaması nedeniyle kansızlık ikinci önemli problemdir. Ayrıca diyaliz tedavisinde demir kaybı olmaktadır.
Demir preparatları:
Ferrum Forte
Ferrosanol duodenal
Venofer (i.v.) demir doktorun dozlarda alınmalıdır.

Eritropoetin preparatları:
EPREX AMP -NEORECORMON AMP-ARANESP AMP
Kronik Böbrek Yetmezliği’ nde ortaya çıkan; kansızlık (Anemi) tedavisinde kullanılır.
Doz:
Doktorunuzun önerisini alınız.
ANTİHİPERTANSİFLER Bu ilaçlar yalnız başına; diüretiklerle kontrol edilemeyen, küçük tansiyon basıncının kontrolü için kullanılır. İlacın alınma miktarı ve cinsi, her hastaya göre değişir. Eğer halsizlik hissediyorsanız veya baş dönmeniz varsa; tansiyonunuzu kontrol ettiriniz ve doktorunuza başvurunuz.
Hydralazine, nabız sayısını arttırır. Eğer nabzınız dakikada 120′ nin üzerinde ise, bu ilacı almayınız. Atenolol, Dideral, Visken,Dilatrend, Beloc nabız azaltır. Eğer; dakikadaki nabız sayınız 60′ ın altında ise bu ilaçları almayınız. Metildopa (Alfamet), günde 3 – 4 kerede, 750 – 3000 mg. kullanılır. Yüksek dozda, altı aydan fazla kullanıldığında; karaciğere zarar verebilir. Kullandığınız süre konusunda, doktorunuza danışabilirsiniz. Bu ilaca bağlı olarak, ağız kuruluğu meydana gelebilir. ACE inhibitörleri (Delix, Coversyl, Acuitel.)ve AT Reseptör blokerleri(Cozaar, Co-Diovan, Micardis) Kreatininiz Yükselirse Doktorunuza danışınız.. Kalsiyum kanal blokerleri (Kardilat, Nidilat, Norvasc, Diltizem) böbrek yetmezliği olan hastalarda vücutta ödem yapabilir.